“Gepensioneerden en Gen Z willen uiteindelijk hetzelfde van werk”

Nederland wordt steeds ouder, maar dat betekent niet dat we minder mobiel worden. Integendeel. Als het aan managing director Marc Leene en oprichter Ron van der Net van Doorwerkgever ligt, lijken gepensioneerden in hun behoefte aan autonomie, flexibiliteit en betekenisvol werk opvallend veel op de gemiddelde Gen Z’er. Werk stopt volgens hen niet automatisch bij de AOW-leeftijd. Voor veel ouderen verandert vooral de verhouding tot werk: het móét niet meer, maar het mág nog wel.

Doorwerkgever probeert in feite een praktisch kader te bieden voor gepensioneerden die willen blijven werken zonder automatisch terug te vallen op traditionele vormen van arbeidsovereenkomst of zelfstandig ondernemerschap. Voor eigen rekening en risico. Doorwerkgever verzorgt daarbij onder andere de administratieve afhandeling, loonbelasting, premies etc., terwijl autonomie van de doorwerker centraal blijft staan. In een arbeidsmarkt die piept en kraakt onder personeelstekorten, zien Leene en Van der Net een groot arbeidspotentieel dat nog onvoldoende wordt benut. Tegelijkertijd plaatsen zij stevige kanttekeningen bij de manier waarop politiek en beleid omgaan met flexibiliteit, sociale zekerheid en het bredere zzp-dossier. Oifik gaat hierover met Marc en Ron in gesprek.

Ron van der Net: “Ik zeg maar zo: het zzp-dossier is eigenlijk altijd al een puzzel geweest. In 1967 had je al discussies over schijnzelfstandigheid. Toen richtten twee bouwvakkers een bv’tje op zonder middenstandsdiploma en ontstond direct de vraag: wat is nou zelfstandig ondernemerschap en wat niet? Dat debat voeren we vijftig jaar later nog steeds. Wat het vandaag extra ingewikkeld maakt, is dat sinds de invoering van het handhavingsmoratorium op de wet DBA in 2016 er in feite bijna van alles werd toegestaan, en hoewel de manier van beoordelen niet veranderd is, is er nu wel sprake van (mogelijke) fiscale en arbeidsrechtelijke gevolgen. Men is gewend geraakt aan een situatie die er nu niet meer is. Daarnaast lijkt de manier waarop naar arbeidsrelaties gekeken wordt ook ingewikkelder geworden voor veel mensen door de opstapeling van jurisprudentie. De holistische toets maakt het bovendien ook niet makkelijk aangezien alle gezichtspunten even zwaar lijken te wegen. Voor veel mensen is daardoor niet meer helder waar ze precies aan toe zijn. Er wordt veelal gekeken naar het Deliveroo-arrest, omdat dit leidend is in de wijze waarop de arbeidsrelatie wordt gekwalificeerd, maar ik zou zelf eerder een stap terugnemen en kijken naar eerdere Europese jurisprudentie, zoals het Yodel-arrest uit 2020. Daar zaten al duidelijke aanknopingspunten in: onder andere op het vlak van autonomie in het werk, en of de daadwerkelijke belevenis van autonomie in het werk bijdraagt aan de kwalificatie of iemand een zzp’er is of niet.”